Column: Van der Horst, de Messi van FC Den Bosch
17 maart 2014 om 20:04
Het gaat weer eens niet zo best met FC Den Bosch. Zelfs de raad van commissarissen werd onlangs onaangenaam verrast door de berichten, dat er nieuwe tekorten waren op de begroting. FC Den Bosch dreigt zo de club van de gemiste kansen te worden.
Hoe anders was het namelijk in de lente van 1983. Het voetbal leefde geweldig in de stad. In de nacompetitie van dat jaar was FC dé sensatie van het Nederlandse voetbal met sprankelend spel, een ‘wereld’-talent (Wim van der Horst) en volle stadions (58.000 toeschouwers bij 3 nacompetitiewedstrijden).
In mei 1983 was het de letterlijke en figuurlijke lente van FC Den Bosch, Wimke van der Horst en Den Bosch als voetbalstad. De voetbaltoekomst lachte de Brabantse hoofdstad toe. Supporters droomden zelfs al van Europese campagnes. Een enkele visionair had het over een nieuw echt voetbalstadion, maar de club durfde niet en de gemeente wilde niet. Terwijl op dat moment de tijd rijp was om FC Den Bosch een definitieve duw in de richting van de nationale top te geven.
Brutaal ventje
Het was de tijd, dat een bezoek aan FC Den Bosch een avondje uit betekende. De laatste reguliere competitiewedstrijd vóór de nacompetitie van 1983 begon, was thuis tegen Cambuur. Een duel voor spek en bonen. Beide ploegen waren namelijk al geplaatst voor de nacompetitie. Toch zaten er 10.000 toeschouwers op de tribunes. Het werd 4-0 en Wim van der Horst excelleerde. De kleine aanvaller/middenvelder van FC Den Bosch. Utrechter van geboorte en enkele jaren eerder overgekomen van de reserves van AZ. Een brutaal ventje met ongelooflijke voetbal-kwaliteiten, maar ook vaak te gemakzuchtig.
Nou had die wedstrijd tegen Cambuur nog een staartje, want in de catacomben van de oude De Vliert werd plotsklaps duidelijk dat Van der Horst voor het seizoen erop al een contract had getekend bij nota bene Cambuur, de tegenstander van die avond én tegenstander in de nacompetitie. Er brak die avond een geweldige heisa los achter de schermen. Van der Horst had inmiddels enorme spijt, want de eerste tekenen van de Bossche voetbal-lente borrelden omhoog. Maar Cambuur hield hem aan zijn contract. Uiteindelijk moest de voetballer zelf zijn contract afkopen, want Den Bosch promoveerde in een zucht naar de eredivisie, het ultieme doel van iedere voetballer. Hij bleef dus.
Uitblinken tegen PSV
Ik zag Wim van der Horst voor het eerst live in actie in de herfst van 1978 in een bekerwedstrijd van het toen nog in de eerste divisie spelende FC Den Bosch uit bij het grote PSV. PSV, met zijn sterren uit de WK-finale van enkele maanden eerder. René en Willy van de Kerkhof, Jan Poortvliet en Ernie Brands. Maar het ‘nietige’ FC dicteerde de wedstrijd. De toen 22-jarige Van der Horst was de grote man op het middenveld. De Oranje-vedetten van PSV werden bijkans gek van hem. Den Bosch was gewoon de betere ploeg en had in Jan Peters ook nog eens een ongrijpbare en meedogenloze spits.
Lange tijd leidde Den Bosch met 1-0 maar in de slotfase sloeg PSV alsnog toe. Zij het met de nodige hulp van de scheidsrechter. Van der Horst opende wel de ogen van verzamelde vaderlandse voetbalpers. De toenmalige trainer van PSV Kees Rijvers kon het nauwelijks uit zijn mond krijgen, maar uiteindelijk gaf ook hij toe, dat Den Bosch de betere ploeg was geweest met vooral ‘een fantastisch ventje direct achter de spits’.
In diezelfde herfst torpedeerde FC Den Bosch wel zelf een eerste kans om weer eens te kunnen dromen van de successen van weleer, landskampioen in 1948 (BVV) en eredivisievoetbal (BVV in de jaren vijftig en FC zelf in het begin van de zeventiger jaren). De club regeerde in de 1e divisie met dominant en herkenbaar voetbal en had veel jong talent. Maar ook toen was er al geldgebrek en centrumspits Jan Peters werd tussentijds aan Feyenoord verkocht. Met Harrie van den Ham (reserve bij FC Utrecht) als vervanger was de schwung er echter meteen uit. Ook Wim van der Horst kreeg de ploeg dat jaar niet meer aan het voetballen. Den Bosch greep naast alle prijzen, maar leek in de seizoenen erop een paar keer via de nacompetitie alsnog te slagen. Maar het duurde nog tot 1983 voordat het eindelijk lukte.
Ongrijpbaar
Wim van der Horst groeide uit tot de grote ster van de nacompetitie van dat jaar. Den Bosch begon met een uitwedstrijd tegen VVV en was niet eens favoriet. Maar ineens vonden de Bossche talenten elkaar. Met Van der Horst als architect en vooral de snelle spits Roger Schouwenaar (ook ex-AZ) als afmaker sloeg de club toe met een mokerslag (0-3). Drie dagen later liep De Vliert tegen Cambuur voor tweederde vol met 19.000 toeschouwers. De Friezen met legendarische spelers als Koko Hoekstra en doelman Oscar Zijlstra. Maar Van der Horst besliste de wedstrijd met flonkerende acties en sluw spel. Ongrijpbaar voor verdedigers ook al was hij niet eens erg snel.
Eigenlijk was de rest van die nacompetitie nog een formaliteit nadat ook de tweede uitwedstrijd, bij MVV met 3-0 werd gewonnen. Memorabel was het duel in De Vliert tegen de Limburgers. Er was geen kaartje meer te krijgen. Toeschouwers klommen in de lichtmasten en het NOS journaal bracht live beelden uit het mudvolle stadion. Een eerste divisieclub die in de voorgaande winter bijna failliet was, had 30.000 man in zijn stadion. De sfeer was geweldig. De stad kookte van voetbalenthousiastme en eigenlijk is het onbegrijpelijk dat daar toen heel weinig mee is gedaan.
De Bossche Messi
De vergelijking gaat qua niveau natuurlijk mank, maar Wim van der Horst had toen voor FC Den Bosch min of meer de waarde van Lionel Messi voor het huidige FC Barcelona. Hij maakte echt het verschil bij het FC anno 1983, ook op eredivisieniveau. Zijn acties hadden ook wat weg van die van Messi. Met soms prachtige slimme doelpunten als gevolg. Kijk maar eens naar zijn derde goal tegen Ajax in oktober van datzelfde jaar. Ik ben er van overtuigd, dat Van der Horst het met zijn kwaliteiten had kunnen maken bij een grote club, maar vreemd genoeg was er nooit sprake van een toptransfer.
Drie seizoenen maakte Wimke met FC Den Bosch mee in de eredivisie. Het eerste jaar was sensationeel. Maar daarna verdween langzaam aan het sprankelende bij de rasvoetballer, die zoveel Bossche voetbalfans jarenlang zo ongelooflijk veel plezier had bezorgd. Van der Horst nam het ook niet zo nauw in het dagelijkse leven. Den Bosch genoot van hem en hij genoot van Den Bosch als stad. Misschien is dat nog het grootste struikelblok geweest voor een gouden carrière, want voetballen kon die kleine uit Utrecht als de besten in Nederland. Het was alleen wat wisselvallig en onvoorspelbaar.
Naar Utrecht
In 1986 verliet Van der Horst na een conflict FC en ging hij samen met Ton Pattinama spelen voor de club in zijn geboorteplaats Utrecht. Het werd geen succes. De middenvelder speelde dat jaar 17 wedstrijden en scoorde niet een keer. Na een seizoen ging hij naar Willem II, waar hij nog een jaar op het hoogste niveau speelde, maar opnieuw benaderde hij zijn Bossche niveau niet meer. In 1988 beëindigde hij zijn actieve carrière, amper 31 jaar oud. Een leeftijd waarop veel voetballers nog een tweede jeugd doormaken. Maar zoals bij veel technisch begaafde spelers hadden de talloze jarenlange aanslagen van verdedigers op enkels, knieën, scheenbenen en kuiten hun uitwerking niet gemist.
Jammer dat deze prachtige voetballer geen mooier afscheid was gegund. Voor mij zal hij altijd de Messi van FC Den Bosch blijven. De smaakmaker van FC tijdens het hoogtepunt van de club in diens bijna 50-jarige leven. Wim van der Horst is thans hoofdtrainer bij de amateurs van Sint-Michielsgestel. Vijf kilometer van Den Bosch, de stad waar hij altijd van is blijven houden.
Bron: Bossche Babbels.nl (Frank van Geloven)